Katılım Emeklilik

Katılım Bankacılığı ve Kira Sertifikaları

katilim_emeklilik-1024x512

Türkiye’de “Katılım Bankacılığı” adı verilen faizsiz bankacılık sistemi için dünyada en yaygın olarak kullanılan kavram İslâmî Bankacılık’tır. Bu isimlendirme, faizsiz bankacılık uygulamalarında İslam Hukuku kurallarının esas alındığını açık bir şekilde göstermektedir. Katılım Emeklilik Danışma Kurulu Üyesi Mehmet Odabaşı, yatırım sertifikaları kapsamında yer alan sukuk çeşitlerini anlattı. Devamını Oku

Ticari sigorta caiz midir? -3-

boyutla

Ticari sigortanın caiz olup olmadığına ilişkin yazı dizimizin bu bölümünde sigorta-kumar ilişkisi, sigortanın konusu ile sigorta ve haksız tazmin ilişkisi konularına yer veriyoruz.

 

Sigorta Kumar İlişkisi

 
Sigortayı değerlendiren günümüz bilginlerinden bazıları, sigortanın konusu olan riskin olup olmayacağı belirsiz olduğundan kumar anlamı taşıdığını ileri sürerek sigortanın caiz olmadığını söylemişlerdir.

 

Kumar, ortaya para koyarak oynanan talih oyunudur. Sigortanın kumara benzetilmesi doğru değildir. Zira sigorta sözleşmeleri kumar ve bahis gibi şansa bağlı sözleşmelerden değildir. Kumar ve bahiste taraflar, kararlaştırmış oldukları parayı kaybetmeyi başta göze alıp, bir ihtiyacı karşılamayı değil, oyun aracılığı ile emeksiz bir zenginleşmeyi amaçlamaktadırlar. Sigorta sözleşmesinde ise sigortalının tesadüfe bağlı bir olaydan zenginleşmesi söz konusu değildir.

 

Çünkü sigortacı, risk gerçekleşince, üzerine aldığı riskin meydana getirdiği zararı, sigorta sözleşmesine dayalı olarak öder. Sigorta sözleşmesinde öngörülen riskin gerçekleşmesi halinde sigortalının uğradığı zarar giderilmekte olup sigortalıya bir zenginleşme sağlamamaktadır.

 
Kumarda hiçbir surette dayanışma ve yardımlaşma özelliği ve niyeti yoktur. Aksine, karşı tarafı mağlup etme ve malını alma niyeti vardır. Bu da dayanışmayı değil, kin ve nefreti doğurur. Sigorta sözleşmelerinde ise, riskin gerçekleşmesi, kumar ve bahiste olduğu gibi taraflarca istenilen bir durum değildir. Ayrıca kumar ve bahiste tehlikenin (kaybetmenin) önlenebilme ihtimali bulunmakla birlikte, sigorta sözleşmelerinde rizikonun önlenebilmesi söz konusu değildir.

 
Kumarda alınan meblağın hiçbir sınırı yoktur. Kumarda insan bütün maddi ve ahlâkî değerlerini yok edebilir. Sigortada ise belli bir kayıp (risk) karşılığında, onun kadar alma söz konusudur.

 

Öncelikle kumarın haram olmasının birinci amili, daha önce de belirtildiği gibi, ahlâkî ve içtimâîdir. Bu itibarla en büyük içtimâî ve ahlâkî dertlerden biri olan kumar ile, faaliyet sahasında insanın malına ve canına dokunan kazaların-felaketlerin zararını ve acısını azaltmak için bir tür yardımlaşma olan sigorta sisteminin birbirine kıyaslanması uygun olmaz.

 

Devamını Oku

İslamî Finans Okuryazarlığı

blog-gorsel

İnsanların paralarının en iyi şekilde kullanımını ve yönetimini sağlayacak bilgiye sahip olmaları “finansal okuryazarlık” olarak adlandırılmaktadır. Faizsiz finans kuruluşları, İslâmî finans alanında farkındalık oluşturmak üzere “İslâmî / faizsiz finans okuryazarlığı” diyebileceğimiz etkinliklere imza atmalıdır.

 

Kurumlar arasındaki benzerlikler, kimi zaman o kurumları birbiriyle karşılaştıran kimselerin yanlış değerlendirmeler yapmalarına neden olmaktadır. Günümüzde bu anlamda en fazla faizsiz bankacılık ve sigortacılık faaliyetleriyle ilgili olarak bu değerlendirmelerin gündeme geldiğini görmekteyiz. Benzerlikleri adeta aynîlik gibi algılamak ve buna göre değerlendirmeler yapıp insanları yönlendirmek, ciddi bir yanılgı ve kolaycılıktır. Böyle bir aynîleştirme çabası, insanları helal – haram ayrımı gözetmeksizin “iki kurum arasında madem fark yok, öyleyse hangisi daha hesaplı ise onu tercih edelim” mantığına sürüklemekte ve bu tür görüşleri savunanlarda belki de ilk olarak tarafımızdan kullanılan bir kavram olan “İslâmî finans okuryazarlığı” anlamında bazı problemlerin olduğunu göstermektedir.

Devamını Oku

Ticari sigorta caiz midir? -2-

shutterstock_101199922

Ticari sigortanın caiz olup olmadığına ilişkin yazı dizimize, sigorta konusunda yapılan tenkitler ile devam ediyoruz. İlk olarak Sigorta ve Garar (akdin haksız kazanca yol açacak ölçüde kapalılık taşıması) /Cehalet İlişkisini ele alıyoruz.

 

Bazı bilginler, sigorta akdi yapılırken, rizikonun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, gerçekleşmesi halinde ne kadar tazminat ödeneceği bilinmediği için garar unsuru taşıması sebebiyle caiz olmadığını söylemişlerdir.
Garar, akdin haksız kazanca yol açacak ölçüde kapalılık taşıması demektir. Hukukî işlemlerde ve özellikle de iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde, akdin konusunun bilinir ve belirli olması gerekir. Kur’ân ve sünnette, sözleşmelerde açıklık, dürüstlük ve güven ilkeleri üzerinde ısrarla durulmuştur (bk. Bakara 2/188; Nisâ 4/29).

Devamını Oku

Ticari sigorta caiz midir? -1-

birinci

Sigorta nedir, caiz midir? Bilginler, İslâm’ın ilk dönemlerinde bilinmeyen, yakın zamanlarda ortaya çıkmış bir akit olan ticari sigortanın hükmü konusunda görüş ayrılığı içerisindedirler. Ticari sigortanın hükmü konusunda üç ayrı görüş bulunmaktadır. İşte bu farklı görüşler ve dayandırıldığı temeller.  Devamını Oku